Yakutians.com

Новости Якутии

Саха норуотун өстөөҕө – кубулҕат

Мин сахалыы үөрэммит киһибин. Учууталлар сахалыы быһаарар буоланнар син ону-маны удумаҕалатар буоллаҕым. Учуобунньук нууччалыы, оттон учуутал ону сахалыы-махалыы токурута тутан үөрэтэр. Ардыгар оройго охсуу да ханна барыай, манна диэн эттэххэ. Куһаҕаны баҕаран, баттаан буолбатах. Кытай учууталлара билигин да чыпчаххайдарын тута сылдьаллар – акаарылара бэрт дуо?

Как в 1930-е годы писали и утверждали учебники по истории — Российская  газета

Мин “сахалыы үөрэтиигэ көһүөххэ” диэн далай ааргы ыҥырыыны өйдөөбөппүн. Акаарым бэрт буолуо.

Чэ, буоллун. Ол эрэн, математика, геометрия, биология саҥаттан саҥа төрүү турар тиэриминнэрин сахалыы чолбодуктууру сүүһүгэр чолбонноох да акаары ситиһиэ суоҕа.

Сахалыы үөрэтии диэн тугуй? Саха учуутала саха оҕотугар сахалыы-махалыы быһаарара! Бүттэ. Атын сэкириэт-мэкириэт суох.

Бүтүн өрөспүүбүлүкэттэн бастыҥ оҕолору сүүмэрдээн ылан баран, ама, төттөрү түҥкэлийэр саата бэрт буолуо. Сахалыы-махалыы, хм, чэ ити хааллын…

Дьиҥэ, саха оҕото элбэх эбээт. Былыр “сүүрбэ биэс тыһыынчалаахтар” түҥкэтэх тыа сирдэринэн тарҕаммыттара, холкуостааһыны өрө тардыбыттара биллэр. Оттон билиҥҥи “Сорос лауреаттара” учууталлар сахалыы-махалыы саха норуотун өйүн-төйүн көтөҕө тыа сиринэн тарҕаныахтара дуо? Суох. Тарҕаммыттарын да иһин, түмүгэ “нуул” буолуоҕа.

Тоҕо диэтэххэ, тыа сиригэр 19… сылтан саҕалаан 2021 сылга диэри оҕолору сахалыы үөрэтэллэр. Холобур, Үөһээ Бүлүүттэн 20 көстөөх Туобуйаҕа ханнык учуутал оҕону “нууччалыы” үөрэтэр үһүнүй? Тарбаххытынан ыйан көрдөрүҥ эрэ, үрдүгэр түһүөҕү!

Аа, учуобунньуктары сахалыы тылбаастыахха наада дуо? Манна, этэргэ дылы, мин ө… түһэн хаалар. Бука, ыарахан буолуо.

Сегодня исполняется 103 года со дня рождения народного учителя СССР Михаила  Алексеева — ЯСИА

Оҕолору хааһы курдук булкуйа сатааһын, үөрэхтээһин-билим биир кэлим тутулуттан туората сатааһын – саха өстөөҕүн кубулҕата!

Сахалыы үөрэтии – саха оҕотун дьоло. Тоойуом, бу “интеграл”, бу “дифференциал”, ол аата маннык-һоннук диэн. Эс, былыр былыргыттан оннук буолбатах дуо?

Саха норуотун патриоттара сымыйа суолу “бадараанныы” сатыыллар. Улахан омуктары үтүктэн. Биллэн турар, татаардар чарапчы саҕаҕар эстибэттэр, тылларын БААР көлүөнэҕэ туруулаһаллар. Оттон саха сүүс сылынан БААР буолуо дуо? Оттон сахалыы үөрэтии былыр да баара, билигин да баар. Дьокуускай куоракка хас хардыы аайы даҕаны саха оскуолатын арый, син биир буолуоҕа.

Саханы саха дьахтара эрэ абырыа. Демография мөлтөх. Аҕыйах сылынан “сахалыы үөрэтиини” туруорсубут дьон ааттара өлүктүйэн хаалыа эбээт. Саха суоҕунан сибээстээн…

Бастаан саха дьахтара төрүүрүн, оҕотун түһэртэрбэтин, саха ыала туруктаах буоларын, арахсыы аҕыйыырын туһугар кыһаллыҥ. Дьэ, ол кэнниттэн, баҕар, көрүлээҥ даҕаны, көҥүллүүбүн.

Улуу учуутал М.А. Алексеев, манна диэн эттэххэ, бэйэтин оскуолатыгар 8-9-10 кылаастарга саха тылын үөрэппэти туруорсубута уонна ситиспитэ. Ол оннугар математика, физика чаастарын үөрэтэллэрэ. Онон Үөһээ Бүлүү физмат оскуолатын бүтэрбит оҕолор үрдүкү кылаастарга сахалыы үөрэммэтэх дьон. Ол эрээри, буор сахалар. Маны хайдах быһаарыахха сөп эбитэ буолла?

Суох буоллаҕына, сах сиэтин – СУР.

Поделиться
%d такие блоггеры, как: